Over het Papyrologisch Instituut

Het Leids Papyrologisch Instituut is een van de weinige instituten ter wereld waar zowel Griekse als Demotische papyri worden bestudeerd. De medewerkers van het Instituut houden zich bezig met het publiceren van teksten uit verschillende collecties uit de hele wereld, waaronder de collectie van het Instituut zelf.

Welkom op de website van het Leids Papyrologisch Instituut. Op deze website zult u niet alleen de verwachte informatie kunnen vinden over het Instituut, de bibliotheek en papyruscollectie, de medewerkers, het onderzoek en onderwijs. Ook staat er meer algemene informatie over Papyrologie, en is er een pagina met links naar interessante papyrologische websites elders op het web. Zo hopen wij dat ook geïnteresseerden van buiten de Universiteit, wellicht ook scholieren op zoek naar informatie voor een werkstuk, hier iets van hun gading kunnen vinden.

Het Leids Papyrologisch Instituut

David en Van Groningen

Het Leids Papyrologisch Instituut is in 1935 opgericht door de graecus B.A. van Groningen en de rechtshistorici  M. David en J.C. van Oven. De aanleiding hiervoor was de mogelijkheid om de collectie papyri van E.P. Warren te verwerven (zie ook PDF hieronder). Het ging echter om een schenking onder voorwaarden: de papyri moesten worden uitgegeven en ze mochten niet het eigendom worden van een overheidsinstantie. Zo kwam men tot de oprichting van de stichting "Het Leids Papyrologisch Instituut" op 19 januari 1935. Het Instituut kwam tot bloei. De Warren-papyri werden uitgegeven in wat het eerste deel werd van een nieuwe serie: Papyrologica Lugduno-Batava (deel 1, 1941 - 33, 2008), waarin tot op heden onderzoeksresultaten van niet alleen Leidse maar ook buitenlandse papyrologen worden gepubliceerd. 
De colleges Griekse Papyrologie werden verzorgd vanuit een interdisciplinaire invalshoek die destijds uniek was; de thematische werkcolleges namen een bijzondere plaats in, en doen dat nu nog. David en Van Groningen stelden voor hun studenten  een "Papyrologisch Leerboek" samen (1940, Engelse versie 1946), waarvan de herziene versie nog altijd in de hele wereld bij colleges Papyrologie wordt gebruikt (P.W. Pestman, New Papyrological Primer, Second Edition Revised, 1994).

De papyruscollectie werd uitgebreid, eerst met papyri die door van Groningen zelf in Egypte waren aangekocht, later ook met aankopen van antiquairs en schenkingen, tot een gevarieerde studie-collectie die onmisbaar is voor onder meer de paleografie-colleges.

Boswinkel

Naast het reguliere papyrologische onderzoek en onderwijs namen de medewerkers van het Leidse Instituut E.P. Wegener en E. Boswinkel na de oorlog de taak op zich om de toen al enige tijd niet meer verschenen Berichtigungsliste voort te zetten, een project dat nog altijd in Leiden (eerst in samenwerking met collega's in Marburg, sinds 2009 in samenwerking met collega's in Heidelberg) wordt uitgevoerd ten behoeve van de papyrologische wetenschap (Berichtigungsliste Band III, 1958 - Band XII, 2009).
Onder Van Groningen werd het papyrologisch onderzoek vernieuwd in die zin, dat de papyrologische teksten in hun onderlinge samenhang werden bestudeerd (archieven). De interdisciplinaire (Grieks-juridische) aanpak werd onder zijn opvolger, de jurist P.W. Pestman, uitgebreid met de bestudering van de Egyptische (Demotische) teksten. Er werd ook een Demotische Berichtigungsliste opgezet. Het eerste deel daarvan (waarin meer dan honderd jaar literatuur is verwerkt!) is in 2005 verschenen.
Het Leids Papyrologisch Instituut is nu een van de weinige instituten ter wereld waar zowel Griekse als Demotische papyri worden bestudeerd.

De medewerkers van het Instituut houden zich bezig met het publiceren van teksten uit verschillende collecties uit de hele wereld, waaronder de collectie van het Instituut zelf. Documenten worden niet gezien als op zichzelf staande teksten, maar als objecten binnen hun context. Ze worden altijd uitgegeven met een uitgebreid commentaar, waarin telkens gedetailleerd wordt ingegaan op de verschillende aspecten van iedere tekst binnen zijn context van Grieks-Romeins Egypte.
Veel teksten maken deel uit van archieven: groepen documenten die al in de Oudheid bijeengebracht zijn om persoonlijke of officiële redenen. De bestudering van dergelijke archieven is een van de specialiteiten van het Leidse Instituut.

Het Instituut binnen de Universiteit

Het Papyrologisch Instituut is gevestigd op de eerste verdieping van de Universiteitsbibliotheek van de Leidse Universiteit. Hier wordt zowel onderzoek gedaan als onderwijs gegeven. Behalve een representatieve papyruscollectie bevindt zich in het Instituut ook een uitzonderlijke vakbibliotheek met alle bestaande papyrusedities en het merendeel van de secundaire literatuur.

Sinds januari 2000 valt het Instituut onder de Faculteit der Letteren, nu Faculteit der Geesteswetenschappen. Voor de Rechtenfaculteit, waartoe het Instituut daarvoor behoorde, wordt nog altijd het college Ancient Egyptian Law verzorgd. Binnen de Letterenfaculteit heeft het Instituut banden met de opleidingen Geschiedenis, Griekse en Latijnse Talen en Culturen en Egyptologie, waar verschillende colleges voor beginners zowel als gevorderden in de Griekse en Demotische Papyrologie worden aangeboden.

De laatste jaren hebben de Letterenfaculteit en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) fondsen bijgedragen om de (nabije) toekomst van het Instituut te waarborgen, in het bijzonder voor de voortzetting van het werk aan de befaamde Berichtigungsliste. In de periode 2004-2008 is het Instituut daarnaast financieel ondersteund door de Gratama Stichting en het Leids Universiteits Fonds (LUF). In 2008 werd tijdelijke financiële ondersteuning verkregen voor het werk aan de Berichtigungsliste van de kant van de Arthur-und-Emil-Kiesslingstiftung te Marburg (Duitsland). Men hoopt ook voor de toekomst het wetenschappelijk werk van de medewerkers van het Leids Papyrologisch Instituut door middel van het verwerven van extra middelen uit de tweede en derde geldstroom veilig te stellen.