Plagiaat

Het komt helaas voor dat studenten plagiëren. Studenten die dit doen, doen dit niet in alle gevallen met kwade opzet, maar soms uit onwetendheid. Het is daarom van belang dat docenten studenten vanaf hun eerste jaar aan de universiteit bewust maken van het bestaan van het verschijnsel plagiaat en hoe dit voorkomen kan worden.

• Plagiaat voorkomen
• Herkomst geplagieerd materiaal
• Plagiaat herkennen
• Regels, Richtlijnen en Sancties
• Onderwijsmateriaal

Plagiaat voorkomen

Het komt helaas voor dat studenten plagiëren. Studenten die dit doen, doen dit niet in alle gevallen met kwade opzet, maar soms uit onwetendheid. Het is daarom van belang dat docenten studenten vanaf hun eerste jaar aan de universiteit bewust maken van het bestaan van het verschijnsel plagiaat en hoe dit voorkomen kan worden:

• Informeer studenten allereerst over wat plagiaat precies inhoudt. Maak ze bewust van het verschijnsel plagiaat.
• Informeer studenten vooral ook over de manier waarop zij op een wetenschappelijk verantwoorde manier moeten omgaan met bronnen.
• Informeer studenten over de manier waarop zij plagiaat kunnen voorkomen. Maak ze bewust van het feit dat ze bronnen die ze willen gebruiken kunnen:
  • Citeren.
  • Parafraseren.
  • Annoteren.

Wijs de studenten erop dat ze in alle gevallen duidelijk moeten vermelden waar de informatie die zij opvoeren vandaan komt.

• Maak het facultaire beleid met betrekking tot plagiaat bekend bij studenten. Informeer de studenten duidelijk over de sancties die volgen op de vaststelling van plagiaat.
• Maak opdrachten minder plagiaat gevoelig. Op de VirtualSalt-website worden daarvoor enkele tips gegeven, zoals:
  • Geef specifieke en duidelijk omschreven opdrachten.
  • Stel een lijst op van onderwerpen voor de studenten.
  • Maak de studenten duidelijk welke specifieke elementen het werk moet bevatten.
  • Laat studenten werkstukken gefaseerd schrijven en laat hun gedeelten van hun werk in de verschillende fases van het schrijfproces inleveren. Op deze wijze heeft de docent meer zicht op de totstandkoming van het werk.

Met deze voorzorgsmaatregelen wordt in ieder geval plagiaat uit onwetendheid zoveel mogelijk voorkomen.

Herkomst geplagieerd materiaal

Om plagiaat te herkennen en te kunnen bestrijden is het allereerst noodzakelijk om te weten waar studenten mogelijk materiaal vandaan halen. Tot bronnen die gebruikt worden voor plagiaat, behoren:

1. Boeken en artikelen: gedrukt materiaal kan nog altijd door studenten overgetypt worden en verwerkt worden in hun werk, zonder dat zij daarbij een bronvermelding geven.
2. Kopiëren van Internet: online materiaal kunnen studenten op gemakkelijke wijze kopiëren en in hun werk opnemen zonder daar een bronverwijzing bij te geven.
3. Kopen van Internet: op het Internet zijn websites en databases te vinden waarop werkstukken en scripties te koop worden aangeboden en op bestelling geleverd kunnen worden. Er bestaan veel zogeheten ‘Paper Mills’, zoals: www.scriptie.nl ; www.freepapers.com ; www.cyberessays.com; studenten.samenvattingen.nl; www.studentsonly.nl/uittreksels/scripties.asp;
4. Ghost-writing: studenten kunnen hun werkstukken en scripties tegen vergoeding door iemand anders laten schrijven.

Plagiaat herkennen

Docenten kunnen plagiaat zelf herkennen door het werk van hun studenten grondig te bestuderen, maar ze kunnen ook gebruikmaken van elektronische hulpmiddelen.
 

• Plagiaat zelf opsporen
  Plagiaat kan men op het spoor komen door bij de beschouwing van het werk van studenten extra te letten op:  

1. Onregelmatigheden in de opmaak: verschillende lettertypes, verschillende opmaakstijlen, een breuk in de nummering en het notenapparaat, etc.
2. Opmerkelijkheden in de bibliografie: een bibliografie die verwijzingen bevat die lokaal niet raadpleegbaar zijn of een bibliografie die niet overeenkomt met de inhoud van het werk.
3. Stijlbreuken: de inleiding en conclusie hebben een andere stijl dan de rest van het werk; verschillende passages hebben verschillende stijlen.
4. Niveau van het werk: is het niveau van het werk in overeenstemming met het niveau van ander werk van de student, of is het werk van beduidend hoger of juist lager niveau?
    

• Plagiaat automatisch opsporen
  Plagiaat kan men ook opsporen door het (elektronische-) werk van studenten elektronisch te scannen met gebruikmaking van:  

1. Internet zoekmachines als Google.
2. Het plagiaatopsporingsprogramma SafeAssign.
    

1. Silverplatter (abstracts): gesloten online databases.
2. Elektronische tijdschriften die bijvoorbeeld via U-Lip en  beschikbaar zijn.
3. “Papieren” bronnen.
    

1. Meldt het gebruik van SafeAssign vooraf aan de studenten.
2. Laat de studenten eerst een papieren exemplaar van hun werk inleveren dat je als docent zelf kunt bekijken.
3. Laat de studenten daarna een elektronisch exemplaar van hun werk inleveren op de SafeAssign inleverpagina in Blackboard zodat het gescand wordt. Docenten die nog geen gebruikmaken van Blackboard kunnen een Blackboardcursus aanvragen door een e-mail te sturen naar blackboard@hum.leidenuniv.nl.
4. Als SafeAssign tenslotte een melding geeft van plagiaat, controleer dan altijd of het echt gaat om een geval van plagiaat. Het kan namelijk zijn dat SafeAssign een melding van plagiaat geeft terwijl de student de bron correct heeft verwerkt en vermeld.
    

Regels, Richtlijnen en Sancties

Er is op dit moment binnen de Universiteit Leiden nog geen eenduidig sanctiebeleid met betrekking tot het plegen van plagiaat. Tot nu toe zijn op het plegen van plagiaat de standaard examenregelingen van de verschillende opleidingen van toepassing en beslist de betreffende examencommissie over de uiteindelijke strafmaat. In de volgende reglementen staat kort iets over plagiaat en de sanctioneringprocedure die volgt op de vaststelling van plagiaat:

• Regeling BA-werkstuk (pdf), artikel 8.
• Regeling MA-scriptie (pdf), artikel 7.
• Regeling tentamens en examens (pdf), artikel 5.

Onderwijsmateriaal

Er is onderwijsmateriaal voorhanden dat ingezet kan worden om studenten bewust te maken van plagiaat en ze te leren dit te voorkomen. Hieronder zijn enkele voorbeelden van materiaal opgenomen dat gebruikt zou kunnen worden om studenten te instrueren over plagiaat en om ze beter te leren omgaan met bronnen:

• leeds.bates.edu/cbb/quiz/index.html: deze website bevat een test voor studenten waarmee ze kunnen bepalen in hoeverre ze op verantwoorde wijze met bronnenmateriaal omgaan. De site bevat naast de test ook achtergrondinformatie over het verschijnsel plagiaat en academische integriteit.
• wps.prenhall.com/hss_understand_plagiarism_1: deze website bevat heldere uiteenzettingen over wat plagiaat inhoudt, hoe het te voorkomen is en hoe je moet omgaan met bronnen. Deze site bevat ook quizzen voor studenten om hun kennis over plagiaat te testen.
• www.indiana.edu/~wts/pamphlets/plagiarism.shtml: op deze website staat aangegeven wat plagiaat is en hoe het voorkomen kan worden, toegelicht met enkele voorbeelden.