Nira Wickramasinghe: “Leiden geeft een gevoel van gemeenschappelijk leren”

Forum - 17 december 2009

Prof. dr. Nira Wickramasinghe (1964) groeide op in Parijs. Ze is verbonden als professor aan het departement van History and International Relations aan de Universiteit van Colombo in Sri Lanka. Per 1 januari is zij benoemd bij het Leiden University Institute for Area Studies (LIAS) als hoogleraar Modern South Asian Studies. Op de vooravond van een vertrek naar Parijs sprak Forum met haar via de e-mail.

door Sjaak Baars

Door het TANAP (Towards A New Age of Partnership) programma raakte Nira Wickramasinghe in contact met de Universiteit Leiden. Deze onderzoeksgroep - waar voor Leiden onder meer Leonard Blussé,  Femme Gaastra en Jos Gommans actief zijn - werkt nauw samen met buitenlandse instellingen om VOC-bronnen toegankelijk te maken. “Ik was uitgenodigd om als begeleider op te treden van een collega in mijn departement die afstudeerde op dit uitstekende project. Door dit programma ben ik in contact gekomen met veel collega’s, uit Nederland, maar ook uit andere voormalige koloniën van Nederland. ” 

De eerste eenentwintig jaar van haar leven bracht Nira Wickramasinghe door in Parijs. Haar vader werkte voor Unesco. Op de universiteit - in haar vooropleiding was ze meer gericht op bèta - koos ze voor de Geesteswetenschappen en Geschiedenis in het bijzonder. “Eigenlijk had ik op dat moment maar één droom, en dat was journalist worden. Als ik niet was gezakt voor mijn toelatingsexamen, dan zag mijn leven er heel anders uit!”

Ze vertrok naar Oxford. Vier jaar studeerde ze Geschiedenis aan het St. Antony’s College. Haar scriptie ging over de Britse koloniale politiek ten aanzien van minderheden in Sri Lanka, begin 20e eeuw. Het is gericht op het ontmaskeren van het algemeen aanvaarde idee dat ‘divide and rule’ een bepalend kenmerk was van het Britse koloniale beleid in Sri Lanka en dat minderheden op systematische wijze werden bevoordeeld.

Net als bij de kleine universiteitsstad Oxford, heeft Wickramasinghe goede gevoelens bij Leiden. “De hele setting is er bevorderlijk voor de uitoefening van kennis op een manier die je niet snel ziet op grote stedelijke universiteiten. Er is ook meer interactie tussen academici en studenten, meer een gevoel van gemeenschappelijk leren.”

Zowel op professioneel vlak als op persoonlijk vlak, kijkt Wickramasinghe dan ook uit naar haar komst naar Leiden. “Ik heb het voorrecht gehad een internationale opvoeding te krijgen. Als moeder van twee zonen van negen en veertien, wil ik hen die ook geven. Sri Lanka is behoorlijk op zichzelf en ik vrees dat de situatie alleen maar erger kan worden.” Wickramasinghe zal samen met haar kinderen pendelen tussen Leiden en Colombo, ten minste zolang haar man werkzaam blijft in Sri Lanka. Gelukkig heeft ze altijd veel gereisd. “Reizen geeft een gevoel van bescheidenheid en nederigheid. Als je op reis bent en andere mensen ontmoet besef je hoe weinig je weet en hoeveel je nog kunt leren van anderen.”

In Leiden wil Wickramasinghe werken aan de versterking van de moderne Zuid-Aziatische studies - nieuwe ideeën en benaderingen toevoegen. Ook wil ze de studie van landen als Nepal, Bangladesh en Sri Lanka een belangrijke plek geven - het studiegebied is altijd gedomineerd door India en Pakistan. “Verder wil ik cursussen introduceren die ingaan op de werken van Zuid-Aziatische denkers, niet alleen degenen die zijn gevestigd in het Westen en schrijven in het Engels, maar degenen die kunnen schrijven in de volkstaal en die gebruik maken van veel populaire invloeden van hun eigen land.”

Werken in Sri Lanka is niet altijd prettig. “Het was zeer moeilijk om nieuwe ontwikkelingen in mijn gebied bij te houden, hoewel internet het intellectuele isolement de laatste vijf jaar heeft weten te doorbreken. In Leiden zal ik op een veel makkelijkere manier toegang krijgen tot archieven, bibliotheken en mensen in heel de wereld. Verder heb ik te maken gehad met studenten uit kansarme milieus die vaak een gebrekkige kennis van Engels hebben. Ik was veel tijd kwijt met vertalingen. Hierdoor werd ik intellectueel weinig uitgedaagd. Ik verwacht dat dit heel anders zal zijn in Leiden, waar ik hoop dat studenten vrij in discussie gaan over ideeën en interpretaties. Ik ben erg enthousiast over het feit dat Leiden over de grenzen kijkt; er is veel ruimte voor cursussen die verder reiken dan geografische gebieden.”

Toch zal Sri Lanka niet uit haar leven verdwijnen. “Ik zal mijn collega’s in Sri Lanka blijven ondersteunen. Verder is veel van het koloniale archief waarmee ik werk in Sri Lanka, dus ik zal regelmatig reizen voor onderzoek maken.” Aan de Universiteit van Colombo geeft Wickramasinghe al negentien jaar college aan zowel bachelor als master. Op haar faculteit wordt Geschiedenis gecombineerd met Internationale betrekkingen. “Ik geef bijvoorbeeld populaire colleges over het interbellum: ‘Crises and wars’. Maar mijn interesse gaat voornamelijk uit naar Zuid-Aziatische geschiedenis. Ik heb vakken opgezet als Modern India and Society en Politics in contemporary India, en voor een paar jaar de master South Asia in world politics geleid. Naast Zuid-Azië ben ik zeer geïnteresseerd in de geschiedschrijving en de filosofie van de geschiedenis. Dit zorgde er voor dat ik sociale en culturele geschiedenis heb toegevoegd aan het curriculum, dat tot dan toe erg gebaseerd was op politieke en economische geschiedenis.”

Over haar vakken in Leiden kan Wickramasinghe nog weinig zeggen. “We zijn druk bezig met het maken van nieuwe syllabi, dus ik kan nog weinig onthullen!”

-------------------------

Lees verder: Inhoudsopgave Forum 9e jaargang, nummer 7