Het is bijna zover: weg met de vaktijdschriften, tijd voor de vakantieboeken. Wat wordt het dit jaar, wilde Forum weten. De nieuwste van Nicci French in de rugzak? De hele Millennium-trilogie van Stieg Larsson mee in de caravan? Of toch een stevige monografie? 23 aanraders, want: ‘Flierefluitend vakantie vieren is mooi, maar de geest moet wel blijven waaien.’

De Millennium-trilogie is inderdaad een aanrader (ook als je de films al hebt gezien), maar die heb ik al gelezen! Dit jaar neem ik in elk geval het proefschrift mee van Mathilde Jansen, Language Change on the Dutch Frisian Island of Ameland. Zij is eerder dit jaar gepromoveerd, en ik heb nog geen tijd gehad om het te lezen. Het boek gaat over taal en sociale netwerken op een klein eiland, en ik verheug me erop om voor de verandering over netwerken van levende mensen te lezen: dat is heel wat anders dan de 18de-eeuwse sociale netwerken die ik in mijn dagelijks werk bestudeer.

Vakantie betekent dat alles anders kan en mag, dus ook de lectuur. Je moet je laten verrassen door wat zich aandient. Als je zoals ik de zomer doorbrengt in andermans huis, tref je daar boeken aan die je altijd al had willen lezen, zonder dat het ervan kwam. Zo maakte ik ooit kennis met L'étranger van Albert Camus en The Heart of the Matter van Graham Greene, twee romans die je hardhandig en effectief bij de strot grijpen. Want flierefluitend vakantie vieren is mooi, maar de geest moet wel blijven waaien.

Ik ga op reis en ik neem mee: De heldeninspecteur van Atte Jongstra. Deze roman begint in de zomer van 1830. In Brussel vindt een opstand plaats die uiteindelijk zal leiden tot de onafhankelijkheid van België. Hoofdpersoon Junius wordt door prins Frederik, de tweede zoon van koning Willem I, benoemd tot Heldeninspecteur en is in die hoedanigheid aanwezig bij veel belangrijke gebeurtenissen in deze Belgische Opstand. Zo is hij bijvoorbeeld op de kanonneerboot van Jan van Speyck, net voordat die zijn boot de lucht in laat vliegen. Ook doet Junius verslag van de 10-daagse veldtocht van de Nederlanders in augustus 1831, waaraan overigens ook een 'Kompagnie Vrywillige Jagers der Leidsche Hoogeschool' deelnam.

Ik doe op dit moment onderzoek naar de oppositie tegen koning Willem I in die periode en het leuke van romans is dat ze mensen en gesprekken tot leven kunnen brengen en de tijd veel dichterbij brengen.

Het Verboden Rijk van J. Slauerhoff. Twee verhaallijnen komen in dit mooie werkje samen: het verhaal van Camoës, een zestiende-eeuwse Portugese dichter, hopeloos verliefd op een jonkvrouw die echter al is voorbestemd om de vrouw van de kroonprins te worden. En het relaas van een anonieme marconist in de twintigste eeuw, die de wereldzeeën afvaart op de vlucht voor zijn verwarring, net als Slauerhoff zelf voor hij op zijn 38e stierf. De vlucht is een centraal thema in dit werk, evenals de vervreemding waaraan men niet kan ontsnappen, dit alles verwoord op prachtige Slauerhoffiaanse wijze. Hoewel gepubliceerd in 1931 zijn de centrale thema's nog even relevant als in de postmoderne tijd van nu.

Deze zomer geen vakantie voor mij, want het afmaken van mijn proefschrift kost veel te veel tijd, maar toch een paar vakantieboeken. Nog ongelezen in de kast staan How it ended, een bundel met oude en nieuwe korte verhalen van Jay McInerney, en Imperial Bedrooms, de laatste roman van Bret Easton Ellis. Beide auteurs, behorende tot the zgn. 'Novelists of the Cocaine Culture' zijn al vele jaren favorieten en beloven goede kompanen voor de zomer te zijn.

Deze zomer gaat in ieder geval mee: J. Kessels: The Novel van P.F. Thomése, in de uitgave van zogenaamde dwarsligger (niet groter dan een familiedoos lucifers). Kijken of dat formaat prettig is en niet té klein en handzaam. Daarnaast Langs velden en oevers van Gustave Flaubert , omdat het onder andere een verslag is van een wandeltocht door Bretagne en dat mijn vakantiebestemming is van deze zomer.

En Voltaire's Candide, een van de boeken op mijn nog-te-lezen-lijstje (en omdat het er bij de bibliotheek uitging voor slechts € 1,- . Laat Voltaire het maar niet horen.)

Deze vakantie hoop ik eindelijk Een vrouw op de vlucht voor een bericht van David Grossman uit te lezen. Een prachtig en meeslepend (en dik!) boek over een moeder, op de vlucht voor slecht nieuws over haar zoon die in het Israëlische leger zit. Ik ben al halverwege, maar op de een of andere manier kom ik er steeds niet aan toe om het uit te lezen. Nadeel van dit boek is wel dat ik het waarschijnlijk binnen twee dagen uit heb in de vakantie. En dan de rest van de vakantie met een vreselijk dik boek loop te slepen...

Het andere boek dat meegaat in de koffer is De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet, van David Mitchell. Een historische roman die zich afspeelt op Deshima, eind achttiende eeuw. Lijkt me prachtig.  

Ik probeer doorgaans een boek mee te nemen dat zich afspeelt in het land waar ik naartoe ga, maar het wordt noch Israël, noch Japan dit jaar. We gaan naar Italië!

Ik verheug me op de uren met het nieuwste boek van Mike Dash, The first family, ondertitel: Terror, extortion and the birth of the American mafia. Dash is een Engelse historicus en journalist die in Nederland naam maakte met twee boeken die zich afspelen in de Gouden Eeuw: Tulipomania, over de Nederlandse tulpengekte, en De ondergang van de Batavia, over schipbreuk, moord en godsdienstwaanzin. Ook was hij jarenlang uitgever en medewerker van mijn favoriete tijdschrift Fortean Times. The first family belooft een geschiedenis van de eerste mafiosi in de VS, even spannend als The Godfather maar gebaseerd op onbekend archiefmateriaal, met veertig pagina’s noten. En passant horen we ook hoe de schrijver van Pietje Bell op het idee kwam voor de Bende van de Zwarte Hand: met die naam daarmee ondertekenden mafiosi rond 1910 de dreigbrieven waarmee ze hun mede-immigranten geld afpersten.

Deze zomer neem ik de trilogie The Sportswriter (1986), Independence Day (1995) en The Lay of the Land (2006) van de Amerikaanse schrijver Richard Ford mee op vakantie, drie delen over het leven van Frank Bascombe.

Richard Ford werd kort geleden op de BBC Worldservice geinterviewd en las daarbij voor uit The Sportswriter. De stem van de hoofdpersoon beviel me: kalm, nadenkend, dromerig. Omdat Frank Bascombe je steeds ophoudt met zijn overdenkingen, lees je deze boeken niet in één adem uit. Ze nodigen wel uit om steeds weer verder te lezen.