In de Toonkast
Vier nieuwe Leidse publicaties in de Toonkast.
- De stilistische diversiteit in de Middelnederlandse verhaalkunst
- De afschaffers : publieke opinie, organisatie en politiek in Nederland 1840-1880
- De l'art de la narration tamazight/berbère. 200 ans d'études: état des lieux et perspectives
- Vogel valt vogel vliegt
Forum - 25 mei 2007
Vier nieuwe Leidse publicaties in de Toonkast.
De stilistische diversiteit in de Middelnederlandse verhaalkunst
Wat is eigenlijk het bijzondere aan Willems taalgebruik in zijn meesterlijke Van den vos Reynaerde? Waarin verschilt zijn stijl van die van Diederic van Assenede in Floris ende Blancefloer? En hoe zit het met ridderromans als Ferguut, Walewein of Karel ende Elegast?Over de stijl en schoonheid van onze oudste verhaalkunst gaat Prikkeling der zinnen. De stilistische diversiteit van de Middelnederlandse epische poëzie. Aan de hand van een twintigtal klassieke verhalen onthult Joost van Driel stap voor stap de stilistische diversiteit van de Middelnederlandse epiek.
Vanaf de negentiende eeuw tot heden hebben letterkundigen de stijl van oudere teksten niet zozeer bestudeerd omwille van de stijl, maar vooral met de bedoeling vraagstukken van niet-stilistische aard te verhelderen: de datering van teksten, hun corruptie, oraliteit, of de identificatie van auteurs. Joost van Driel probeert juist te achterhalen wat het karakteristieke is van de stijl van de betrokken tekst.
Dit boek laat zien dat Middelnederlandse dichters allesbehalve eenvormig schreven, maar een eigen uitdrukkingswijze kenden. Het biedt voorbeelden van virtuoze rijmers, van levendige en soms choquerende beschrijvingen, van hoofse dialogen tussen geliefden en kruidige scheldpartijen tussen ridders, van oude verzen met veel zwier en vreemde woorden.
In Prikkeling der zinnen belicht Joost van Driel deze stilistische variatie in haar volle breedte en literair-historische context. Bronnen en genres, de Latijnse traditie en de mondelinge overlevering, publiek en ontstaansmilieu komen aan bod, om ten slotte uit te komen bij waar het om draait in veel grote literatuur: de schrijver en zijn individualiteit.
Dr. Joost van Driel (1976) studeerde en promoveerde aan de Universiteit Leiden op het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Prikkeling der zinnen. Hij publiceerde eerder over middeleeuwse literatuur, in het bijzonder de Middelnederlandse verhaalkunst.
Joost van Driel, Prikkeling der zinnen. De stilistische diversiteit van de Middelnederlandse epische poëzie,
Walburg Pers
ISBN 90.5730.477.5
De afschaffers : publieke opinie, organisatie en politiek in Nederland 1840-1880
Maartje Johanna Janse
Hoe transformeerde de Nederlandse politiek van notabelenpolitiek naar partijenpolitiek? Maartje Janse deed onderzoek naar de groeiende participatie van burgers in de politiek tussen 1840 en 1880. In 1840 bestonden er nog geen politieke organisaties in Nederland. Pas in 1879 richtte Abraham Kuyper de eerste Nederlands politieke partij op, de Antirevolutionaire Partij (ARP). Deze partij was begonnen als een "single-issue"-organisatie die zich sterk maakte voor overheidssubsidiëring van het christelijk onderwijs. Janse beschrijft het aandeel van pressiegroepen in de politieke vernieuwing die zich in Nederland voltrok in de tweede helft van de negentiende eeuw.
Haar proefschrift bestaat uit een aantal casestudies van pressiegroepen voor afschaffing van slavernij, alcoholmisbruik, het cultuurstelsel, de belasting op kranten, schoolverzuim en de liberale Onderwijswet. Het waren vooral buitenlandse voorbeelden die aan de basis lagen van de eerste Nederlandse single-issue organisaties, zoals de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Sterken Drank (1842-1899) en de Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering van de Afschaffing der Slavernij (1853-1862). De grondwet van 1848 gaf ruimte voor burgerparticipatie en de "afschaffers" verkenden deze ruimte. Ze toonden door een voorzichtige strategie aan dat kritiek op de politiek niet direct tot radicalisme en revolutie hoefde te leiden.
In hun propaganda gebruikten de afschaffers argumenten van geloof, geweten en gevoel. Hiermee betrokken ze burgers bij de politiek, maar veranderden ze ook het wezen van de politiek. Door politieke kwesties als morele kwesties voor te stellen en omgekeerd morele kwesties op de politieke agenda te zetten, legden ze een verbinding tussen de belevingswereld van burgers en het politieke domein. Al waren deze groepen in eerste instantie klein en zijn ze vrijwel vergeten, ze speelden een belangrijke rol in het veranderingsproces dat de politiek in deze jaren doormaakte. Niet alleen omdat het ze vaak lukte een wijziging van de wet te bewerkstelligen, maar vooral ook omdat zij een kloof tussen de Haagse politiek en de burgers overbrugden.
ISBN 978-90-284-2218-6
De l'art de la narration tamazight/berbère. 200 ans d'études: état des lieux et perspectives
De l'art de la narration tamazight/berbère. 200 ans d'études: état des lieux et perspectives (Paris/Louvain: Peeters, 2006) is the first study that investigates two centuries of research on Berber oral and written narrative forms. The author pins down the construction of the field of study and discusses theoretical and ideological choices in scholarly trends of research and individual works. Crucial aspects of Berber oral and written narratives are dealt with in the second part of the book, including new literary developments in Rif and Chleuh Berber as well as in French and in Dutch (theatre, film/videos, and the Internet).
De l'art de la narration tamazight/berbère therefore enlightens the understanding of literary materials produced by Berbers in the Maghreb and by the Berber Diaspora in Europe.
More information:
Vogel valt vogel vliegt
Mineke Schipper
‘Een meeslepend verhaal over het ontluiken van volwassen liefde en het loslaten van voorbije liefde in de schaduw van Amerika’s imperiale oorlogen.’
J.M. Coetzee, winnaar van de Nobelprijs voor literatuur
Na de dood van haar grote liefde, de beroemde fotograaf Robert Vogel, blijft Laura Hulswit ontredderd achter in hun Amsterdamse grachtenhuis. Roberts laatste wens was dat zijn as zou worden uitgestrooid over de Mekongrivier. Ontroostbaar begint ze, met de urn in haar rugzak, aan haar reis naar Azië. In Hongkong ontmoet ze de Amerikaan Daniel Goldstone, met wie ze bevriend raakt. Als Vietnamveteraan heeft hij heel andere redenen om naar Azië te vliegen. Hij hoopt daar de nachtmerries kwijt te raken die hem al meer dan dertig jaar kwellen. Zonder elkaars geheime agenda te kennen reizen ze samen verder. Terwijl hun vriendschap voorzichtig groeit, nemen Laura’s eenzame gesprekken met de urn geleidelijk af. In Vietnam komen de oorlogen van toen en nu dramatisch bij elkaar als Daniel te horen krijgt dat zijn zoon in Bagdad ontvoerd is.
Twee levens, één verhaal – over liefde en verlies, trauma en toekomst, loslaten en opnieuw beginnen.
Mineke Schipper publiceerde eerder de romans Conrads rivier en De zieleneters. Voor haar ook internationaal succesvolle boek Trouw nooit een vrouw met grote voeten kreeg ze de Eurekaprijs.
Uitgeverij Prometheus
ISBN 978 90 446 0829 8