ICT Nieuws
Nieuws van Informatiemanagement over ICT en ICT & Onderwijs / Onderzoek.
Forum - 25 mei 2007
Nieuws:
Digitale archivering
Veel onderzoekers verzamelen nieuw materiaal voor hun projecten dat vaak van unieke waarde is. Het betreft bijv. documentatie van verdwijnende of snel veranderende spraak en sociale gebruiken, zoals de data verzameld door onderzoekers binnen het LUCL en het CNWS in de vorm van audio- en video-opnames, dia’s, foto’s, veldwerkaantekeningen, databases, etc. Steeds meer onderzoekers en instituten erkennen inmiddels dat zulke gegevens bijzonder waardevol zijn als bewijsmateriaal, als bronnen voor nieuw (bijv. vergelijkend of historisch-comparatief) onderzoek, en als illustratie- en/of oefenmateriaal in het onderwijs.
Er worden professionele digitale archieven, of repositories, opgericht om zulk materiaal te archiveren en vaak ook via het internet te ontsluiten. Nederlandse DANS (Data Archiving and Networked Services) is waarschijnlijk het meest bekend bij historici en archeologen. Language Archives van het Max-Planck Instituut in Nijmegen bevatten het materiaal over bedreigde talen verzameld binnen het DoBeS programma (Dokumentation Bedrohter Sprachen; gesponsord door Volkswagen Stiftung), maar ook andere (gedoneerde) taalcorpora, o.a. op het gebied van gebarentaal en multilingualisme. Voor onderzoeksmateriaal met betrekking tot kindertaal en afasie gaat men naar Amerikaanse TalkBank. Andere voorbeelden van onderzoeksarchieven zijn Franse LACITO (Langues et Civilisations à Tradition Orale) en Australische PARADISEC (Pacific And Regional Archive for Digital Sources in Endangered Cultures).
Specialistische archieven hebben veel voordelen. Zelf opgenomen cassettebandjes, CD’s en DVD’s gaan niet oneindig mee. Software verandert snel en de schat aan documenten in Word Perfect kan bijna nergens meer geopend worden. Repositories nemen daarentegen de verantwoordelijkheid op zich om het materiaal goed te bewaren en bestendig maken tegen veranderingen in technologie. Geïnteresseerden weten het materiaal te vinden bij bekende archieven. Er zijn verschillende opties om de toegang tot cultureel of sociaal gevoelig materiaal te beperken en de anonimiteit van informanten te beschermen.
Voor het archiveren is het essentieel om onderzoeksmateriaal goed te organiseren en zo volledig mogelijk te beschrijven volgens de gangbare metadata standards zodat het goed beschikbaar wordt voor zoekmachines. Goed beschreven en geannoteerd materiaal, opgeslagen bij een erkende repository, wordt tegenwoordig steeds vaker geciteerd en in bibliografieën opgenomen net als een (online) publicatie. Zie een voorbeeld uit een presentatie door Heidi Johnson van het Texaanse AILLA (The Archive of the Indigenous Languages of Latin America).
Sánchez Morales, Germán. (1994). "Satornino y los soldados." [online] Heidi Johnson, (Researcher): Archive of the Indigenous Languages of Latin America. Access=public. ZOH001R010.
De meeste archieven accepteren voornamelijk materiaal in bepaalde digitale formaten en ontwikkelen eigen analyse tools die zeer nuttig zijn in het bewerken van digitaal onderzoeksmateriaal, zoals het annotatiesysteem ELAN van het MPI en ATLAS (Architecture and Tools for Linguistuistic Analysis Systems) van de TalkBank. Daarom is het verstandig om al voor de start van een project na te denken wat er moet gebeuren met het verzamelde materiaal en vervolgens die formaten en analyse tools te gebruiken die door de gekozen archief ondersteund worden. Dat kan de verspilling van tijd, energie en kosten voorkomen om aan het eind van het onderzoeksproject het materiaal te converteren.
De rol van repositories in vergelijking met digital content management systems is de thema van de studiemiddag "Repositories: hype of pure noodzaak?" georganiseerd door de Vereniging voor Geschiedenis en Informatica (VGI) op donderdag 31 mei vanaf 13.30, Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde, Reuvensplaats 2, Leiden. Informatie over het programma (onder "studiedagen"). Aanmeldingen via e-mail.
Meer informatie
Voor meer informatie over archiveren van onderzoeksmateriaal neem contact met coördinator ICT & Onderzoek bij Letteren, Dr. G.J. Rowicka, tel. 071-527 4181.
Aankondiging nieuwe pc-standaard VUW2
Vanaf week 23 zullen alle pc’s opnieuw worden geïnstalleerd volgens de VUW2-standaard, een gezamenlijke platform van Letteren, de Universiteitsbibliotheek, Rechten en Rapenburg 70, onder beheer van de Informatiseringsgroep.
Onder de ICT-contactpersonen van de eenheden zijn invenstarisatieformulieren voor software verspreid, waarmee u kunt aangeven welke software u nog meer gebruikt, behalve de bij u geïnventariseerde programma’s, en welke software u niet meer nodig heeft. Wij verzoeken u deze formulieren zo spoedig en zorgvuldig mogelijk aan uw contactpersonen te retourneren, om de migratie zo soepel mogelijk te laten verlopen.
De nieuwe standaard is om verschillende redenen gewenst:
- Het beheer van de servers (mail, bestandsopslag en dergelijke) kan beter en goedkoper, door overlappende en afwijkende technische voorzieningen op verschillende locaties samen te voegen.
- Door een gemeenschappelijke standaard wordt uitwijk naar andere locaties in de binnenstad gemakkelijker (colleges in het KOG, zelfstudie door studenten op de UB en in het KOG).
- De samengevoegde omgeving is beter uitbreidbaar: er kan makkelijker gebackupte schijftuimte worden bijgeplaatst op het netwerk.
- De nieuwe standaard is beter toegerust op massale herstelacties, zodat de doorlooptijd van bijvoorbeeld een opschoonactie na een grote virusuitbraak, zoals het afgelopen najaar, aanzienlijk bekort wordt.
- De nieuwe standaard is flexibeler door het gebruik van ‘server based computing’: programma’s hoeven veelal niet meer op de pc zelf te worden geïnstalleerd, maar worden op servers uitgevoerd. Dit verlaagt de beheerlast aanzienlijk, verlaagt doorlooptijden van aanvragen en vergroot de mogelijkheden van werken-op-afstand.
- Alle gegevens zullen op het netwerk worden geplaatst en worden gebackupt. Dit verkleint de kans op verlies van belangrijke gegevens op de lokale harde schijf (D:) bij storingen, vervangingen of verhuizingen.
- De beveiligingsrisico’s worden ingeperkt, door gebruikers die dat nodig hebben op andere wijze zelfinstallatierechten op software te geven. Hierdoor kan kwaadwillende software minder makkelijk misbruik maken van uitgebreide rechten van eindgebruikers, waardoor het risico van een virusuitbraak zoals in het najaar van 2006 verder wordt ingeperkt.
- U zult ongeveer 1 middag niet kunnen werken op uw pc.
- U zult moeten wennen aan een nieuwe loginnaam, gebaseerd op uw ULCN-account, waarvan het wachtwoord 2x per jaar zal moeten worden gewijzigd.
Dit geldt niet alleen voor pc-gebruikers, maar ook voor Mac-gebruikers. - U zult moeten wennen aan een nieuwe schijfindeling op het netwerk. De details kunt u hier vinden. Ook dit geldt evenzogoed voor Macgebruikers als voor pc-gebruikers.
- U zult een aantal zaken na de migratie opnieuw moeten instellen, zoals uw printer en eventuele ‘delegates’ in Outlook.
Draadloos netwerk
In april zijn de locaties geïnventariseerd waar deze zomer of nazomer draadloos netwerk wordt aangelegd: de publieksruimte in het Lipsius (hal, restaurant en Literair Café), het Arsenaal, de leesruimte voor de bibliotheken Sinologie en Japanologie en de bilbiotheek Kunstgeschiedenis.
Overige locaties volgen in een later stadium.
Vervanging ISIS
ISIS zal volgens plan volgend jaar begin maart 2008 vervangen worden door een nieuw systeem voor meerdre instellingen: Campus Solutions. De oplevering van dit systeem heeft wat vertraging opgelopen. Hierdoor hebben beoogd gebruikers nog geen kennis kunnen maken met het nieuwe systeem. Ook een aantal benodigde besluiten over het gebruik van bepaalde velden is daardoor niet genomen, omdat niet goed duidelijk is, wat de gevolgen voor de gebruikers precies zijn.
De stuurgroepen van het landelijke samenwerkingsverband (SaNS) en het Leidse vervangingsproject VISI zullen de komende tijd besluiten in hoeverre de vastgehouden kan worden aan de oorspronkelijke planning.