Afscheid prof.dr E.P. Bos
Op maandag 30 januari 2012 zal
prof.dr E.P. Bos afscheid nemen als bijzonder hoogleraar middeleeuwse logica en semantiek vanwege het Leids Universiteits Fonds.
Voorafgaand aan het afscheidscollege van
prof. Bos zullen twee gastcolleges worden gehouden door respectievelijk dr Joke Spruyt (Universiteit Maastricht) en prof.dr Herman Philipse (Universiteit Utrecht).
Plaats: Academiegebouw, Groot Auditorium.
Ieder is uitgenodigd de gastcolleges en het afscheidscollege bij te wonen. Vanwege het beperkte aantal beschikbare plaatsen dienen belangstellenden zich via een aanmeldingsformulier aan te melden voor het bijwonen van het afscheidscollege en de daaropvolgende receptie.
Programma
| 13:30 – 14:30 |
dr Joke Spruyt (Universitair hoofddocent geschiedenis van het westerse denken, Universiteit Maastricht)
Zijn wij ons Brein? Middeleeuwers over fatsoenlijk taalgebruik |
| In recente debatten over de menselijk handelen horen we vaak beweren dat de vrije wil een illusie is. Onlangs nog is een boek verschenen van de hand van hersenwetenschapper Dick Swaab, met als veelzeggende titel, Wij zijn ons brein. De nadruk in het hedendaagse wetenschappelijke discours getuigt van een zogenoemde extensionalistische benadering in de semantiek, waarbij mentale begrippen zoals ‘vrije wil’, 'gedachte’, ‘verlangen’, enzovoort bij voorkeur geduid worden in termen van objectief aanwijsbare verschijnselen. Sommigen gaan zelfs zover dat zij in de toekomst een eliminatie van mentale begrippen voorzien. Tegenstanders van deze ontwikkeling, zoals John R. Searle en Jerry Fodor, menen echter dat een dergelijke benadering voorbij gaat aan de speciale betekenis van mentale taaluitdrukkingen.
In de lezing zal nader worden onderzocht in hoeverre bepaalde vormen van middeleeuwse taalanalyse een interessante bijdrage kunnen leveren aan het ophelderen van en positie kiezen in de hierboven geschetste problematiek. |
|
| . | |
| 14:30 – 15:30 |
prof.dr Herman Philipse (Universiteitshoogleraar, Universiteit Utrecht)
Kosmologische argumenten: van Thomas van Aquino tot Richard Swinburne |
| Kosmologische argumenten behoren tot de oudste argumenten voor het bestaan van een god in de westerse cultuur. Een dergelijk argument bevindt zich al in Plato's Wetten en een ander in Paulus' brief aan de Romeinen. Ook belangrijke middeleeuwse wijsgeren, zoals Thomas van Aquino, verdedigden versies van de kosmologische redenering, die echter minder populair werden nadat Cantor in de tweede helft van de negentiende eeuw paradoxen in het begrip oneindigheid had opgelost en vele fysici van mening waren dat het universum best oneindig oud kon zijn.
Nadat George Gamow c.s. echter in de jaren veertig van de twintigste eeuw de zogenaamde hot Big Bang theorie hadden ontwikkeld, koos Paus Pius XII in de rede Una Ora van 1951 radicaal voor deze theorie, ofschoon er nog alternatieven in de markt waren zoals de Steady State theorie en hoewel de kosmische achtergrondstraling nog niet was ontdekt. Volgens de Paus bevestigde de Big Bang theorie overduidelijk de christelijke visie van een schepping van de wereld ex nihilo door God: Fiat Lux! In de lezing zal de vraag centraal staan of er een goede probabilistische redenering te geven is van de Big Bang naar God. |
|
| . | |
| 15:30 – 16:15 | Theepauze |
| . | |
|
16:15 – 17:00
|
Afscheidscollege prof.dr E.P. Bos
De gefantaseerde tijd. De opvatting van Marsilius van Inghen (ca. 1340–1396) |
| Wat is tijd? Iets objectiefs, boven de dingen uit, of daaraan gekoppeld? Of is tijd iets in het voorstellingsvermogen, zoals Marsilius van Inghen verdedigt? | |